ΣΑΡΑΝΤΑΠΗΧΟ

Το Σαραντάπηχο είναι μικρή ορεινή Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας ΕΥΡΩΣΤΙΝΗΣ, που ανήκει στον δήμο ΞΥΛΟΚΑΣΤΡΟΥ – ΕΥΡΩΣΤΙΝΗΣ της Περιφερειακής Ενότητας ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ, σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας, όπως διαμορφώθηκε με το πρόγραμμα “Καλλικράτης”.

Είναι η Δυτικότερη Τοπ. Κοινότητα του νομού και γειτνιάζει με τις Τ.Κ. Περιθώρι και Σελιάνα του “νέου” Δήμου Αιγιάλειας Αχαΐας, και Καρυάς του Δήμου Ξυλοκάστρου-Ευρωστίνης.

Οι Γεωγρ.Συντεταγμένες της τοποθεσίας του είναι:
38o 01΄ 47΄΄ Β και 22o 22΄ 08΄΄ Α.

Είναι κτισμένο αμφιθεατρικά, σε υψόμετρο από 1230 έως 1300 μέτρα από τη θάλασσα, μέσα σε πυκνό δάσος από μαύρα πεύκα και έλατα.
Ευρίσκεται σε μικρή παράκαμψη 5 χιλιομέτρων του οδικού άξονα από Δερβένι προς Γκούρα Κορινθίας και απέχει από το Δερβένι 30 χιλιόμετρα.

Μπορείτε να δείτε μία αεροφωτογραφία από το Ορεινό Σαραντάπηχο,πνιγμένο στο υπέροχο δάσος του.
 

Το όνομά του προέρχεται από βυζαντινή οικογένεια Σαραντάπηχων.
Οι Σαραντάπηχοι είχαν αδελφή την Ειρήνη την Αθηναία, μετέπειτα Αυτοκράτειρα του Βυζαντίου, σύζυγο του Λέοντος του Δ΄.

Μετά το θάνατο της Βασίλισσας, περί τον Η΄ αιώνα, εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, ίδρυσαν το Σαραντάπηχο και έδωσαν το όνομά τους.
Λέγεται ότι ένα μέλος της οικογένειας Σαρανταπήχων, ο Ρωμανός, ίδρυσε την ιστορική μονή Προφήτου Ηλία Κούτου.

Από το 1834 έως το 1840 το Σαραντάπηχο ήταν η έδρα του Δήμου Χελυδορέας, με πρώτο δήμαρχο το Δ. Σακελαριάδη και εισπράκτορα το Γ. Βασιλόπουλο.

Από το 1840 και μετά αποτέλεσε κοινότητα στον τότε Δήμο Ζαχόλης, και μετέπειτα Ευρωστίνης

Οι απογραφέντες κάτοικοί του κατά την απογραφή του 2011 ήταν 190, μαζί με τους κατοίκους των Σαρανταπηχιωτίκων.
Σαραντάπηχο (3 κάτοικοι) και Σαρανταπηχιώτικα(187 κάτοικοι) αποτελούν ένα δημοτικό διαμέρισμα.

Μερικοί από τους διατελέσαντες κοινοτάρχες τα τελευταία χρόνια είναι οι:
Κώστας Αναγνωστόπουλος, Παν Σπανορήγας, Φώτης Καρακατσάνης, Χρήστος Σγούρδας, Τάκης Σπανορήγας, Σπύρος Αναγνωστόπουλος, και Αλέξ. Αναγνωστόπουλος.

Το Σαραντάπηχο κατέχει πανελλαδικά την εικοστήν έκτη θέση κατοικημένων οικισμών με βάση το υψόμετρο (1252μ), μετά από:

1. το Βελούχι Ευρυτανίας (1810μ και 23 κατοίκους),
2. τη Δροσοπηγή ευρυτανίας (1600μ και 43 κάτ)
3. Τη Ζήρια Κορινθίας (1500 μ και 16 κατ) .
.
.
7. Σαμαρίνα Γρεβενών (1450 μ και 285 κατ).
.
.
16. Νυμφαία Φλώρινας (1350 μ και 244 κατ) .
.
.
20. Αβδέλλα Γρεβενών (1300μ και 130 κατ)
.
.
26. Σαραντάπηχο Κορινθίας (1252 μέτρα υψόμετρο και 21 κάτοικοι).

Ελάχιστοι γνωρίζουν το Σαραντάπηχο γεωγραφικά και ιστορικά.
Όμως κουβαλάει σημαντική ιστορία από τη χρονική περίοδο του

μεσοπολέμου.

Από το 1927 ως το 1940, η περιοχή υπήρξε διεθνές κέντρο ψυχαγωγίας και ανάπαυσης.
ΟΙωάννης Γ. Σπυρόπουλος,(1896 – 1973), Καθηγητής του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Αθηνών, Δικαστής του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης και Ακαδημαϊκός, φρόντισε να αναδείξει την ιδιαίτερη πατρίδα του.

Χάρη σε αυτόν και τις υψηλές γνωριμίες του το Σαραντάπηχο υπήρξε πόλος έλξης εκλεκτών επισκεπτών από Ελλάδα και εξωτερικό.

Για την άνετη παραμονή τους, οικοδομήθηκε ένα τριώροφο σύγχρονο ξενοδοχείο, το “Αναγέννησις”,και τρία οικήματα περιμετρικά αυτού, που διέθεταν ηλεκτρογεννήτριες, γιά τη λειτουργία των ψυγείων και του ηλεκτροφωτισμού, με άνετους χώρους, με τηλεφωνικές συνδέσεις, με μεγάλες αίθουσες συγκεντρώσεων και ψυχαγωγίας, με κινηματογράφο, με γήπεδα τένις και άλλων αθλητικών δραστηριοτήτων.

Οργανώνονταν καθημερινώς περίπατοι, εκδρομές και κυνηγετικές εξορμήσεις.
Όλα αυτά γίνονταν κάτω από τη φροντίδα των οικογενειών Ιωάννου Γ. Σπυρόπουλου, Κων. Λογοθετοπούλου, και Αναστ. Αραβαντινού, οι οποίες είχαν τεράστιο πνευματικό, οικονομικό και κοινωνικό κύρος τότε ανά την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Παράλληλα με την ύπαρξη του μεγάλου συγκροτήματος “Αναγέννησις”, φιλόπονοι και φιλοπρόοδοι και τολμηροί επιχειρηματίες όπως ο Παν. Φιλέρης, ο Θεοφ. Στάθης, ο Γεώργ. Πανουτσόπουλος, ο Κολέτσος και άλλοι, εξυπηρετούσαν τον τουρισμό της περιοχής με τα ευπαρουσίαστα ξενοδοχεία ύπνου και φαγητού. Επίσης στο Σαραντάπηχο υπήρχε Δημοτικό Σχολείο που φοιτούσαν οι μαθητές μερικούς μήνες το χρόνο.

Λειτουργούσε αεροδρόμιο που εξυπηρετούσε τα αεροσκάφη των υψηλών επισκεπτών. Το κατάστρεψαν το 1941 οι κατακτητές.

Το 1934 διοργανώθηκαν στο Σαραντάπηχο οι δεύτεροι επίσημοι Πανελλήνιοι αγώνες αντοχής 15χλμ. με σκι, καταβάσεις κλπ. Ο Παρνασσός και το Παναχαϊκό φιλοξένησαν την πρώτη επίσημη διοργάνωση το 1933.

ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ

Μέχρι τη δεκαετία του 1970 οι κάτοικοι του Ορεινού Σαρανταπήχου ασχολούντο με την κτηνοτροφία και τη γεωργία.

Γνωστοί τσελιγκάδες της περιοχής ήσαν οι Γεώργιος Πανόπουλος (μέχρι το 1974 φορούσε φουστανέλα), Ευάγγελος Ντελώνας, Βασίλειος και Χρήστος Χριστόπουλος, Αγγ. Σπυρόπουλος, και Παν Πανουτσόπουλος.
Σήμερα (2009), ασχολούνται με την κτηνοτροφία ο εγγονός του Πανόπουλου και ο Φώτης.

Τα ωραία περιβόλια με τις μηλιές, τις κερασιές, τις καρυδιές και τα κηπευτικά έχουν γίνει οικόπεδα και περιμένουν αγοραστές.

Το Σαραντάπηχο σήμερα, με πενήντα περίπου σπίτια, εκ των οποίων τα μισά είναι καινούρια, αστικής αρχιτεκτονικής, έχει γίνει καθαρά τόπος αναψυχής μόνο για τούς καλοκαιρινούς μήνες .


Το χειμώνα, ο δρόμος κλείνει από τα χιόνια στην τοποθεσία “Κουβέλι” και γίνεται δύσκολη η πρόσβαση στο χωριό.
Έτσι ο επισκέπτης στερείται το μεγαλείο της χιονισμένης φύσης, όπως το χωριό που φαίνεται στις φωτογραφίες.

ΠΗΓΕΣ ΣΑΡΑΝΤΑΠΗΧΟΥ

Υπάρχουν πολλές πηγές στο Σαραντάπηχο και στο δάσος του. Οι μεγαλύτερες είναι:

  1. Η κεντρική βρύση του χωριού
  2. Κερασάρι (πολύ καλό νερό)
  3. Σεμπρέσι
  4. Παλαμάρι
  5. Τζέρος
  6. Του πουλιού η Βρύση
  7. Τουρκόβρυση
  8. Στα “βαρκά” του Μετζελίδη

(Τα νερά από το Σεμπρέσι και το Παλαμάρι μέσω δικτύου υδροδοτούν το χωριό).

ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΣΑΡΑΝΤΑΠΗΧΟΥ

Οι κυριότερες τοποθεσίες του Σαρανταπήχου

  1. Kουβέλη (Δέλτα)
  2. Πρόπατη (πίσω Δέλτα)
  3. Τρυπητή (μικρή και μεγάλη). Από εδώ υπάρχει ωραία θέα προς τον κάμπο του Περιθωρίου και της Σελιάνας έως τη θάλασσα.
  4. Βαρκά (εδώ παλιά καλλιεργούσαν κηπευτικά)
  5. Αεροδρόμιο (η θέση του παλιού αεροδρομίου)
  6. Ξενοδοχείο (η περιοχή του ξενοδοχείου Αναγέννηση)
  7. Γραμματικού (αρχή διαδρόμου αεροδρομίου)
  8. Προφήτης Ηλίας (Το ψηλότερο σημείο του παλιού μουλαρόδρομου Ζάχολης Σαρανταπήχου)
  9. Εκκλησία Αγίου Νικολάου (Το νεκροταφείο του χωριού)
  10. Βιγλατούρι. ( Τοποθεσία με υψόμετρο 1435 μέτρων που έχει το κονάκι του ο Γεώργιος Πανόπουλος)
  11. Μανίνου.(τοποθεσία στο δρόμο προς Νεκροταφείο Αγ. Νικολάου)

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΣΑΡΑΝΤΑΠΗΧΟΥ

Τη δεκαετία του 1930 στο Σαραντάπηχο λειτουργούσε Αεροδρόμιο.
Αυτό δημιουργήθηκε από την ανάγκη της εξυπηρέτησης των υψηλών επισκεπτών.
Ήταν αεροδρόμιο σε ύψος 1315 μέτρων, υψόμετρο σπάνιο παγκοσμίως για την εποχήν του.

Η πρώτη προσγείωση έγινε τον Ιούλιο του 1935.
Προσγειώνοντο αεροπλάνα 25 θέσεων Αγγλικής και Γερμανικής Κατασκευής και τα δρομολόγιά τους ήταν μορφής σημερινών Τσάρτερς.


Εκτός από τα δρομολόγια που πραγματοποιούσαν στην Ελλάδα, είχαν και διεθνή συγκοινωνία, ιδίως από Αίγυπτο και Ιταλία.

(φωτ 5) ιδιωτικό αεροπλάνο

Κατ’ επανάληψη είχαν μεταφερθεί φοιτητές και γιατροί από την Αίγυπτο και παρακολουθούσαν σεμινάρια και συνέδρια που διοργάνωναν στις αίθουσες του Ξενοδοχείου “Αναγέννησις”.  

Στον πόλεμο του 40 ο διάδρομος του αεροδρομίου καταστράφηκε από τους Ιταλούς.

Με μπολτόζες άνοιξαν αυλάκια στην “πίστα” του για να εμποδίσουν την προσγείωση αεροσκαφών, τα οποία με την πάροδο των ετών έγιναν μεγάλα ρέμματα, γεμάτα με έλατα και πεύκα, μορφή που έχει και σήμερα.

(φωτ 5b) Αφιξη τουριστών στο Αεροδρόμιο

Τα αναγραφόμενα στο έντυπο “Remove Before Flight, Tευχ 1” και η προσπάθεια που έγινε από την τότε ηγεσία του Δήμου Ευρωστίνης να επαναλειτουργήσει το αεροδρόμιο,
βρίσκει αντίθετους τους κατοίκους του Σαρανταπήχου,
οι οποίοι προτιμούν να ληφθεί μέριμνα να δημιουργηθεί χώρος παρκαρίσματος των αυτοκινήτων των κατοίκων και των ολίγων επισκεπτών,
να ανοίξει κανένας δρόμος μέσα στο χωριό ώστε τα αυτοκίνητα που εισέρχονται σε αυτό να μπορούν να πάρουν στροφή γιά να φύγουν,
να συνταχθεί νέο σχέδιο οικισμού ώστε να αναβαθμιστεί το χωριό τους,

και όχι να γίνει ένα περιττό αεροδρόμιο περιορισμένης χρονικά λειτουργίας και χρήσεως, που θα καταστρέψει ένα κομμάτι πανέμορφου δάσους, την “προίκα” του Σαρανταπήχου, αυτό που έχει μείνει από την παλιά αίγλη του και έχει γλιτώσει από τη λαίλαπα της φωτιάς μέχρι σήμερα.


Παλιές και πρόσφατες φωτογραφίες του Σαρανταπήχου, του Ξενοδοχείου και του Αεροδρομίου
από τον κ. Κυριάκο Μπίρη.